{"id":1581,"date":"2013-04-05T10:00:02","date_gmt":"2013-04-05T08:00:02","guid":{"rendered":"http:\/\/www.johannes-goederitz-stiftung.de\/?p=1581"},"modified":"2017-01-28T21:16:35","modified_gmt":"2017-01-28T19:16:35","slug":"2013-performin-the-city","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.johannes-goederitz-stiftung.de\/?p=1581","title":{"rendered":"2013 performin&#8216; the city"},"content":{"rendered":"<p><em>performin\u2018 the city<\/em><br \/>\nUrbanit\u00e4t entwerfen. M\u00fcnchen &#8211; Fasanerie, Feldmoching, Lerchenau<br \/>\nJohannes &#8211; G\u00f6deritz &#8211; Preis 2013<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em>Preistr\u00e4ger<\/em><\/p>\n<p>1. Preisgruppe:<\/p>\n<p>TU Braunschweig, Yvette Brdys und Fatma Bitek, \u201cPARADieS IT\u201d;<br \/>\nLU Hannover, Patrick Breuer und Frederick Fa\u00dfbender,\u00a0\u201cNeue Mitte M\u00fcnchen\u201d;<br \/>\nTU M\u00fcnchen, Leopold B\u00f6hm und Julian Schmidt, \u201csequence, performance, city\u201d;<\/p>\n<p>2. Preisgruppe:<br \/>\nTU Braunschweig, Franziska Eckerfeld und Henrike Borck, \u201cLAND + SEE = STADT _ Seelandschaft Nordm\u00fcnchen\u201d;<br \/>\nTU M\u00fcnchen, Silviya Atanasova, \u201cFasamoching\u201d;<br \/>\nTU M\u00fcnchen, Martina Kaindl und Hanna Ruck, \u201cM\u00fcnchen findet STADTlandschaft\u201d;<\/p>\n<p>M\u00fcnchen w\u00e4chst. Im Stadtgebiet und in der Region. In der Fl\u00e4che und in der Anzahl an Einwohnern. Ein Wachstum, so stark wie in kaum einer anderen Stadtregion Deutschlands. Nach zuverl\u00e4ssigen Prognosen mindestens bis 2030. Dennoch oder gerade deswegen mangelt es immer gravierender an Wohnraum; gleichzeitig gilt es, die soziale Balance aufrecht zu erhalten.<br \/>\nIm Norden M\u00fcnchens &#8211; an der Stadtgrenze und in direkter Nachbarschaft zur boomenden Flughafenregion &#8211; liegt ein gro\u00dfer, unbekannter Stadtteil. Mit viel Potenzial. Was findet man dort vor? Welche Art von Stadt kann man an diesem Ort entwerfen? Welche Vision von Wachstum, Urbanit\u00e4tsbegriffen und Qualit\u00e4ten kann an diesem Ort entstehen?<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em>Situativer Urbanismus I Performativer Urbanismus *<br \/>\n<\/em><\/p>\n<p>Nikolai Anziferow, Geograf in St. Petersburg, betreibt Anfang der 1920er Jahre Stadtexkursionen als Exkursionswissenschaft. Die sinnliche Erfahrung des st\u00e4dtischen Raums liefert ebenso wichtige Erkenntnisse wie die Recherche in Bibliotheken und Kartenwerken. Eine gef\u00e4hrliche Praktik offenbar, die ihn ins Lager bringen wird. Sein Buch Die Seele Petersburgs (1922) wird zum Kultbuch in der sp\u00e4ten Sowjetunion. Man kann in ihm einen der Vorl\u00e4ufer der urban und cultural studies sehen, f\u00fcr die das Reisen, das sorgf\u00e4ltige Beobachten des Alltags, das intensive Sich-Einlassen auf den Ort und die Banalit\u00e4t transitorischer Orte wichtig werden. Die Cultural Landscape Studies beachten die von Menschen beil\u00e4ufig geformte Landschaft genauso wie die G\u00e4rten und Parks der Hochkultur, die bisher Gegenstand von Theorie und Geschichte gewesen sind. John Brinckerhoff Jackson f\u00e4hrt mit seinem Motorrad von der Ost- zur Westk\u00fcste der USA und alles, was er sieht, ist wichtig. Lucius Burckhardt greift die Exkursionswissenschaft als Spaziergangs-Wissenschaft oder Promenadologie auf. Michel de Certeau schreibt 1980: \u201eDer Akt des Gehens ist f\u00fcr das urbane System das, was die \u00c4u\u00dferung (der Sprechakt) f\u00fcr die Sprache oder f\u00fcr formulierte Aussagen ist.\u201c (Certeau 1988, 189) In der Sprache der Gegenwart nennt Francesco Careri das \u201ewalkscapes\u201c, und er bezieht sich nat\u00fcrlich auf die Situationisten, radikale Aktionisten der 1960er Jahre, die heute wieder au\u00dferordentliche Beachtung finden.<\/p>\n<p>Die Situationisten um Guy Debord entwickeln mit la d\u00e9rive, dem ziellosen Umherschweifen, der Bewegung als Wahrnehmung und als Produktion von Raum, eine urbanistische Methode. Die Absichtslosigkeit des Flaneurs, der zur Jahrhundertwende die Passagen von Paris durchschlendert, findet sich ein halbes Jahrhundert sp\u00e4ter in ihrem ziellosen Umherschweifen wieder. Weitere f\u00fcnfzig Jahre sp\u00e4ter ist die Rezeption der Situationistischen Internationale ungebrochen. Diese \u00fcbt mit dem Konzept der psychosozialen Produktion des Raumes, der Psychogeografie, gro\u00dfen Einfluss in der Urbanistik aus, und ihre Radikalit\u00e4t macht sie zum immer wiederkehrenden Bezugspunkt in der Bildenden Kunst. Offensichtlich gibt es verschiedene Traditionsstr\u00e4nge, die hinter dem gegenw\u00e4rtigen Interesse an Gehen und Reisen, leiblicher Erkenntnis und gelebtem Raum, kultureller Produktion des Raumes, situativem oder performativem Urbanismus stehen.<\/p>\n<p>Die Architekturtheorie pflegt ebenfalls eine Diskurslinie, die den performativen Aspekt des Architektonischen hervorhebt. Der performative Aspekt betont die Komponente des r\u00e4umlichen Erlebens, Erfahrens und Handelns, die unabdingbar in die architektonische Wirklichkeit eingeschlossen ist. Architektur verf\u00fcgt demnach \u00fcber ein Repertoire von spezifisch architektonischen Mitteln und Strukturen, die erst in einem kulturellen Ereignis, in einer Situation des Gebrauchs, der Bewegung und des Darin-Seins w\u00e4hrend der Rezeption Wirklichkeitscharakter entfalten. In diesem performativen Akt unterscheidet sich Architektur von den Bildenden K\u00fcnsten einerseits und von systematischer Planung andererseits. Szenischer Raum, Baudrillard benutzt diesen Ausdruck f\u00fcr eben diesen Sachverhalt, ist ein entscheidender Aspekt entfalteter Architektur. \u201e [&#8230;] szenischer Raum, ohne den, wie wir wissen, die Geb\u00e4ude nur Konstruktion w\u00e4ren und die Stadt nur eine Agglomeration.\u201c (Certeau 1988,\u00a0 189)<\/p>\n<p>Die Architektur der Stadt wird vor diesem Hintergrund weit \u00fcber ihre objekt- oder bildhaften Eigenschaften hinaus bewertet. Die architektonische Substanz ist Voraussetzung und Komponente von Ereignissen, aber in performativen Akten erst kommt sie zur Entfaltung, bekommt sie soziale und \u00e4sthetische Relevanz.<br \/>\nIm Vordergrund dieses Verst\u00e4ndnisses von Architektur und Stadt stehen die Prozesshaftigkeit der r\u00e4umlichen Erfahrung, die Ereignisstruktur von r\u00e4umlichen Zusammenh\u00e4ngen, die Offenheit von r\u00e4umlichen Strukturen. Performativer Urbanismus bleibt jedoch nicht bei einer psychogeografischen Rezeption von Stadt stehen, sondern sieht zugleich die Dringlichkeit von architektonischem Entwurf.<\/p>\n<p>Sophie Wolfrum<\/p>\n<p><span style=\"color: #c0c0c0;\">Literatur:<\/span><br \/>\n<span style=\"color: #c0c0c0;\"> Anziferow, Nikolai, Die Seele Petersburgs, Petersburg 1922; M\u00fcnchen 2003 I Baier, Franz Xaver, Raum. Prolegomena zu einer Architektur des gelebten Raumes, K\u00f6ln 1996 I Baudrillard, Jean, Architektur. Wahrheit oder Radikalit\u00e4t?, Graz\/Wien 1999 I Borden, Iain, Skateboarding, Space and the City. Architecture and the body, Oxford\/New York 2001 I Careri, Francesco, Walkscapes. Walking as an Aesthetic Practice, Barcelona 2002<\/span><br \/>\n<span style=\"color: #c0c0c0;\"> Certeau, Michel de, Gehen in der Stadt, in: Ders., Kunst des Handelns, Berlin 1988, S. 179\u2013209 I Nieuwenhuys, Constant Anton (Constant)\/Debord, Guy, Situationistische Definitionen. Amsterdam 1958, in: Conrads, Ulrich (Hg.), Programme und Manifeste zur Architektur des 20. Jahrhunderts, Braunschweig 1981, S. 153f. I Fischer-Lichte, Erika, \u00c4sthetik des Performativen, Frankfurt a. M. 2004 I Gosztonyi, Alexander, Der gelebte Raum, in: Der Raum. Geschichte seiner Probleme in Philosophie und Wissenschaften, Freiburg\/M\u00fcnchen 1976, S. 943\u2013971 I Janson, Alban\/J\u00e4kel, Angelika (Hg.), Mit verbundenen Augen durch ein wohlgebautes Haus. Zur szenischen Kapazit\u00e4t von Architektur, Frankfurt a. M. 2007 I Lefebvre, Henri, La Production de l\u2019espace, Paris 1974 I Raumlabor Berlin (Hg.), Acting in public, Berlin 2008 I Situativer Urbanismus, Arch+ Nr. 183, 2007 I Soja, Edward W., Thirdspace, Blackwell 1996 I Urban Bodies, Wolkenkuckucksheim, Internationale Zeitschrift f\u00fcr Theorie und Wissenschaft der Architektur, 7. Jg., H. 1, Cottbus 2002<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #c0c0c0;\">* Text, erschienen in | Architektur der Stadt, Multiple City, Herausgeber Sophie Wolfrum und Winfried Nerdinger, Berlin 2008<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em>Ort<\/em><\/p>\n<p>Das Entwurfsgebiet befindet sich im M\u00fcnchner Norden, zwischen dem Rangierbahnhof M\u00fcnchen-Nord und dem Autobahnring an der n\u00f6rdlichen Stadtgrenze, und umfasst die Stadtviertel Fasanerie, Feldmoching und Lerchenau. Inmitten des Areals liegen drei Seen: Fasanerie See, Feldmochinger See, Lerchenauer See.<\/p>\n<p>Dazwischen Felder, eine Pappelallee, viel Gr\u00fcn, das Dorf Feldmoching, Geb\u00e4udetypen unterschiedlichster Auspr\u00e4gung, eine Siedlung der Neuen Heimat am Lerchenauer See aus den 60ern, mit Punkten, Zeilen, Reihen. Bauernh\u00f6fe, G\u00e4rtnereien, Einfamilienh\u00e4user aus den 50ern, Zweifamilienh\u00e4user, Kleing\u00e4rten, ein \u201eVillenviertel Fasanerie\u201c am Bl\u00fctenanger, eine Genossenschaftssiedlung aus den 20ern an der Marder-, Reh- und Hasenstra\u00dfe. FC Fasanerie-Nord, SC Lerchenauer See, TSV M\u00fcnchen-Feldmoching. Heimat- und Volkstrachtenverein Riadastoana, Kulturhistorischer Verein auf dem Gfild. Alles im Schatten von Olympiaturm und Uptown M\u00fcnchen sowie der boomenden Stadtlandschaft zwischen Stadtgrenze und Flughafen.<\/p>\n<p>Vieles Nebeneinander, \u00fcber die U2 zur Messe und der S1 zum Flughafen hervorragend an den \u00d6PNV M\u00fcnchens angebunden. Heterogene Gegens\u00e4tze oder Varianz? Stadt?<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em>Aufgabe<\/em><\/p>\n<p>Die nachstehenden Hinweise sollen als Anhaltspunkte f\u00fcr die Bearbeitung der st\u00e4dtebaulichen Konzeption aufgefasst werden, um eine Vision, ein Konzept von Stadt und Urbanit\u00e4t zu entwerfen:<\/p>\n<p>Stadt soll als solche auch lesbar sein, Urbanit\u00e4t ist erw\u00fcnscht. Die pr\u00e4zise Auseinandersetzung mit Urbanit\u00e4tsbegriffen soll als Grundlage aller Entscheidungen den Entwurfsprozess begleiten. Welches Verh\u00e4ltnis von baulicher Dichte und Erlebnisdichte ist f\u00fcr die Transformation des Entwurfsgebiets angemessen? Ein Gro\u00dfteil der Nutzungen sollte f\u00fcr Wohnen vorgesehen werden, nicht zuletzt vor dem Hintergrund des fehlenden Wohnraums in M\u00fcnchen. Dabei sind innovative Wohnformen ausdr\u00fccklich erw\u00fcnscht, Sonderwohnformen (z.B. Boardinghouse, Hotel, Altenwohnen, Studentenwohnen) sind konzeptabh\u00e4ngig erg\u00e4nzend m\u00f6glich.<\/p>\n<p>Stadt besteht per se aus einem weiten Spektrum sich erg\u00e4nzender und gegenseitig bedingender Funktionen. Entsprechend sind je nach Konzept die weiteren Nutzungen zu w\u00e4hlen und zu gewichten. Ben\u00f6tigt das bestehende Stadtfeld Fasanerie, Feldmoching, Lerchenau beispielsweise Einkaufsm\u00f6glichkeiten, Caf\u00e9s, Bars, ein Kino, Arbeitspl\u00e4tze, gewerbliche Fl\u00e4chen? Was macht Stadt aus, \u00fcber diese Grundversorgung hinaus? Nicht zuletzt ist zu pr\u00fcfen, welche soziale Infrastruktur ben\u00f6tigt werden k\u00f6nnte: Schulen, Kinderg\u00e4rten, Kinderkrippen, Spielpl\u00e4tze. Oder ist all dies bereits in ausreichender Dimension vorhanden?<\/p>\n<p>Welche Freir\u00e4ume ben\u00f6tigt die entwickelte architektonische Vision von Stadt? Welche Dimensionen, welche Gestaltung, welche R\u00e4ume werden vorgeschlagen? Kann an bestehende Strukturen angekn\u00fcpft werden? Welcher Grad an \u00d6ffentlichkeit und Privatheit der Freir\u00e4ume, welche Verteilung und K\u00f6rnung erscheinen sinnvoll?<\/p>\n<p>Stadt muss immer auch auf der Ebene des Verkehrs funktionieren. Reicht das vorhandene Netz an Stra\u00dfen, Wegen und \u00d6ffentlichem Nahverkehr aus? \u201eSeit einigen Jahren ist im M\u00fcnchner Norden eine stetige Zunahme des Verkehrsaufkommens zu beobachten. Der Nordabschnitt des Autobahnrings und die beiden Anschlussstellen M\u00fcnchen-Ludwigsfeld und M\u00fcnchen-Neuherberg sind h\u00e4ufig \u00fcberlastet.\u201c 8 Seit 2009 untersucht das Planungsreferat eine zus\u00e4tzliche Anbindung an die A99 \/ A92. Welche Konsequenzen h\u00e4tte eine solche Anbindung f\u00fcr das Stadtfeld? Welche Konzepte f\u00fcr den Ruhenden Verkehr (Stellpl\u00e4tze, Tiefgaragen, Parkh\u00e4user) werden verfolgt? Ist ein grundlegender Wandel von Mobilit\u00e4tsstrukturen und damit eine Neubewertung tradierter Regeln und Rahmenbedingungen schon in naher Zukunft zu erwarten?<\/p>\n<p>Der \u201eFaktor Zeit\u201c soll im Rahmen des Transformationsprozesses mitgedacht werden. Ein Szenario m\u00f6glicher Schritte soll dargestellt werden. Im Rahmen der Bearbeitung soll ein \u201eTitel\u201c f\u00fcr das Entwurfsgebiet formuliert werden.<\/p>\n<p>All diese Faktoren zusammen genommen, wird eine st\u00e4dtebauliche Konzeption, eine Vision f\u00fcr das gesamte Entwurfsgebiet erwartet, die zu einem glaubhaften St\u00fcck Stadt beitragen kann &#8211; Urbanit\u00e4t entwerfen !<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em>Auslobende Universit\u00e4t<\/em><br \/>\nTU M\u00fcnchen<br \/>\n<em>Teilnehmende Universit\u00e4ten<\/em><br \/>\nRWTH Aachen, TU Braunschweig, TU Dortmund, LU Hannover, TU M\u00fcnchen<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Preistr\u00e4ger<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.johannes-goederitz-stiftung.de\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/001.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft wp-image-1680\" src=\"https:\/\/www.johannes-goederitz-stiftung.de\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/001.jpg\" alt=\"Plakat1-FERTIG\" width=\"173\" height=\"130\" srcset=\"https:\/\/www.johannes-goederitz-stiftung.de\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/001.jpg 800w, https:\/\/www.johannes-goederitz-stiftung.de\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/001-300x225.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 173px) 100vw, 173px\" \/><\/a> <a href=\"https:\/\/www.johannes-goederitz-stiftung.de\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/002.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft wp-image-1681\" src=\"https:\/\/www.johannes-goederitz-stiftung.de\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/002.jpg\" alt=\"Plakat4Fertig\" width=\"173\" height=\"130\" srcset=\"https:\/\/www.johannes-goederitz-stiftung.de\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/002.jpg 800w, https:\/\/www.johannes-goederitz-stiftung.de\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/002-300x225.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 173px) 100vw, 173px\" \/><\/a><a href=\"https:\/\/www.johannes-goederitz-stiftung.de\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/004.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft wp-image-1683\" src=\"https:\/\/www.johannes-goederitz-stiftung.de\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/004.jpg\" alt=\"Plakat4Fertig\" width=\"173\" height=\"130\" srcset=\"https:\/\/www.johannes-goederitz-stiftung.de\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/004.jpg 800w, https:\/\/www.johannes-goederitz-stiftung.de\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/004-300x225.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 173px) 100vw, 173px\" \/><\/a> <a href=\"https:\/\/www.johannes-goederitz-stiftung.de\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/003.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft wp-image-1682\" src=\"https:\/\/www.johannes-goederitz-stiftung.de\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/003.jpg\" alt=\"Plakat4_verbessern\" width=\"173\" height=\"130\" srcset=\"https:\/\/www.johannes-goederitz-stiftung.de\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/003.jpg 800w, https:\/\/www.johannes-goederitz-stiftung.de\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/003-300x225.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 173px) 100vw, 173px\" \/><\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em>1. Preis: TU Braunschweig, Yvette Brdys und Fatma Bitek, \u201cPARADieS IT\u201d<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.johannes-goederitz-stiftung.de\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/0011.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft wp-image-1684\" src=\"https:\/\/www.johannes-goederitz-stiftung.de\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/0011.jpg\" alt=\"Pl\u00e4ne_NEU.indd\" width=\"173\" height=\"130\" srcset=\"https:\/\/www.johannes-goederitz-stiftung.de\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/0011.jpg 800w, https:\/\/www.johannes-goederitz-stiftung.de\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/0011-300x225.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 173px) 100vw, 173px\" \/><\/a> <a href=\"https:\/\/www.johannes-goederitz-stiftung.de\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/0021.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft wp-image-1685\" src=\"https:\/\/www.johannes-goederitz-stiftung.de\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/0021.jpg\" alt=\"Pl\u00e4ne_NEU.indd\" width=\"173\" height=\"130\" srcset=\"https:\/\/www.johannes-goederitz-stiftung.de\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/0021.jpg 800w, https:\/\/www.johannes-goederitz-stiftung.de\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/0021-300x225.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 173px) 100vw, 173px\" \/><\/a> <a href=\"https:\/\/www.johannes-goederitz-stiftung.de\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/0031.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft wp-image-1686\" src=\"https:\/\/www.johannes-goederitz-stiftung.de\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/0031.jpg\" alt=\"Pl\u00e4ne_NEU.indd\" width=\"173\" height=\"130\" srcset=\"https:\/\/www.johannes-goederitz-stiftung.de\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/0031.jpg 800w, https:\/\/www.johannes-goederitz-stiftung.de\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/0031-300x225.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 173px) 100vw, 173px\" \/><\/a> <a href=\"https:\/\/www.johannes-goederitz-stiftung.de\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/0041.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft wp-image-1687\" src=\"https:\/\/www.johannes-goederitz-stiftung.de\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/0041.jpg\" alt=\"Pl\u00e4ne_NEU.indd\" width=\"173\" height=\"130\" srcset=\"https:\/\/www.johannes-goederitz-stiftung.de\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/0041.jpg 800w, https:\/\/www.johannes-goederitz-stiftung.de\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/0041-300x225.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 173px) 100vw, 173px\" \/><\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em>1. Preis: LU Hannover, Patrick Breuer und Frederick Fa\u00dfbender,\u00a0\u201cNeue Mitte M\u00fcnchen\u201d<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.johannes-goederitz-stiftung.de\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/0012.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft wp-image-1688\" src=\"https:\/\/www.johannes-goederitz-stiftung.de\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/0012.jpg\" alt=\"2013-07-14 LAYOUT.indd\" width=\"173\" height=\"130\" srcset=\"https:\/\/www.johannes-goederitz-stiftung.de\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/0012.jpg 800w, https:\/\/www.johannes-goederitz-stiftung.de\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/0012-300x225.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 173px) 100vw, 173px\" \/><\/a> <a href=\"https:\/\/www.johannes-goederitz-stiftung.de\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/0022.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft wp-image-1689\" src=\"https:\/\/www.johannes-goederitz-stiftung.de\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/0022.jpg\" alt=\"2013-07-14 LAYOUT.indd\" width=\"173\" height=\"130\" srcset=\"https:\/\/www.johannes-goederitz-stiftung.de\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/0022.jpg 800w, https:\/\/www.johannes-goederitz-stiftung.de\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/0022-300x225.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 173px) 100vw, 173px\" \/><\/a> <a href=\"https:\/\/www.johannes-goederitz-stiftung.de\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/0032.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft wp-image-1690\" src=\"https:\/\/www.johannes-goederitz-stiftung.de\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/0032.jpg\" alt=\"2013-07-14 LAYOUT.indd\" width=\"173\" height=\"130\" srcset=\"https:\/\/www.johannes-goederitz-stiftung.de\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/0032.jpg 800w, https:\/\/www.johannes-goederitz-stiftung.de\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/0032-300x225.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 173px) 100vw, 173px\" \/><\/a> <a href=\"https:\/\/www.johannes-goederitz-stiftung.de\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/0042.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft wp-image-1691\" src=\"https:\/\/www.johannes-goederitz-stiftung.de\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/0042.jpg\" alt=\"2013-07-14 LAYOUT.indd\" width=\"173\" height=\"130\" srcset=\"https:\/\/www.johannes-goederitz-stiftung.de\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/0042.jpg 800w, https:\/\/www.johannes-goederitz-stiftung.de\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/0042-300x225.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 173px) 100vw, 173px\" \/><\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em>1. Preis: TU M\u00fcnchen, Leopold B\u00f6hm und Julian Schmidt, \u201csequence, performance, city\u201d<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.johannes-goederitz-stiftung.de\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/0023.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft wp-image-1693\" src=\"https:\/\/www.johannes-goederitz-stiftung.de\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/0023.jpg\" alt=\"002\" width=\"173\" height=\"130\" srcset=\"https:\/\/www.johannes-goederitz-stiftung.de\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/0023.jpg 800w, https:\/\/www.johannes-goederitz-stiftung.de\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/0023-300x225.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 173px) 100vw, 173px\" \/><\/a>\u00a0 <a href=\"https:\/\/www.johannes-goederitz-stiftung.de\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/0033.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft wp-image-1694\" src=\"https:\/\/www.johannes-goederitz-stiftung.de\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/0033.jpg\" alt=\"003\" width=\"173\" height=\"130\" srcset=\"https:\/\/www.johannes-goederitz-stiftung.de\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/0033.jpg 800w, https:\/\/www.johannes-goederitz-stiftung.de\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/0033-300x225.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 173px) 100vw, 173px\" \/><\/a><a href=\"https:\/\/www.johannes-goederitz-stiftung.de\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/0013.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft wp-image-1692\" src=\"https:\/\/www.johannes-goederitz-stiftung.de\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/0013.jpg\" alt=\"001\" width=\"173\" height=\"130\" srcset=\"https:\/\/www.johannes-goederitz-stiftung.de\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/0013.jpg 800w, https:\/\/www.johannes-goederitz-stiftung.de\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/0013-300x225.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 173px) 100vw, 173px\" \/><\/a> <a href=\"https:\/\/www.johannes-goederitz-stiftung.de\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/0043.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft wp-image-1695\" src=\"https:\/\/www.johannes-goederitz-stiftung.de\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/0043.jpg\" alt=\"004\" width=\"173\" height=\"130\" srcset=\"https:\/\/www.johannes-goederitz-stiftung.de\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/0043.jpg 800w, https:\/\/www.johannes-goederitz-stiftung.de\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/0043-300x225.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 173px) 100vw, 173px\" \/><\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em>2. Preis: TU Braunschweig, Franziska Eckerfeld und Henrike Borck, \u201cLAND + SEE = STADT _ Seelandschaft Nordm\u00fcnchen\u201d<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.johannes-goederitz-stiftung.de\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/0014.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft wp-image-1697\" src=\"https:\/\/www.johannes-goederitz-stiftung.de\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/0014.jpg\" alt=\"001\" width=\"173\" height=\"130\" srcset=\"https:\/\/www.johannes-goederitz-stiftung.de\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/0014.jpg 800w, https:\/\/www.johannes-goederitz-stiftung.de\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/0014-300x225.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 173px) 100vw, 173px\" \/><\/a> <a href=\"https:\/\/www.johannes-goederitz-stiftung.de\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/0024.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft wp-image-1698\" src=\"https:\/\/www.johannes-goederitz-stiftung.de\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/0024.jpg\" alt=\"002\" width=\"173\" height=\"130\" srcset=\"https:\/\/www.johannes-goederitz-stiftung.de\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/0024.jpg 800w, https:\/\/www.johannes-goederitz-stiftung.de\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/0024-300x225.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 173px) 100vw, 173px\" \/><\/a> <a href=\"https:\/\/www.johannes-goederitz-stiftung.de\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/0034.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft wp-image-1699\" src=\"https:\/\/www.johannes-goederitz-stiftung.de\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/0034.jpg\" alt=\"003\" width=\"173\" height=\"130\" srcset=\"https:\/\/www.johannes-goederitz-stiftung.de\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/0034.jpg 800w, https:\/\/www.johannes-goederitz-stiftung.de\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/0034-300x225.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 173px) 100vw, 173px\" \/><\/a> <a href=\"https:\/\/www.johannes-goederitz-stiftung.de\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/0044.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft wp-image-1700\" src=\"https:\/\/www.johannes-goederitz-stiftung.de\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/0044.jpg\" alt=\"004\" width=\"173\" height=\"130\" srcset=\"https:\/\/www.johannes-goederitz-stiftung.de\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/0044.jpg 800w, https:\/\/www.johannes-goederitz-stiftung.de\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/0044-300x225.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 173px) 100vw, 173px\" \/><\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em>2. Preis: TU M\u00fcnchen, Silviya Atanasova, \u201cFasamoching\u201d<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.johannes-goederitz-stiftung.de\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/0015.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft wp-image-1702\" src=\"https:\/\/www.johannes-goederitz-stiftung.de\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/0015.jpg\" alt=\"001\" width=\"173\" height=\"130\" srcset=\"https:\/\/www.johannes-goederitz-stiftung.de\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/0015.jpg 800w, https:\/\/www.johannes-goederitz-stiftung.de\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/0015-300x225.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 173px) 100vw, 173px\" \/><\/a> <a href=\"https:\/\/www.johannes-goederitz-stiftung.de\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/0025.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft wp-image-1703\" src=\"https:\/\/www.johannes-goederitz-stiftung.de\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/0025.jpg\" alt=\"002\" width=\"173\" height=\"130\" srcset=\"https:\/\/www.johannes-goederitz-stiftung.de\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/0025.jpg 800w, https:\/\/www.johannes-goederitz-stiftung.de\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/0025-300x225.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 173px) 100vw, 173px\" \/><\/a> <a href=\"https:\/\/www.johannes-goederitz-stiftung.de\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/0035.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft wp-image-1704\" src=\"https:\/\/www.johannes-goederitz-stiftung.de\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/0035.jpg\" alt=\"003\" width=\"173\" height=\"130\" srcset=\"https:\/\/www.johannes-goederitz-stiftung.de\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/0035.jpg 800w, https:\/\/www.johannes-goederitz-stiftung.de\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/0035-300x225.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 173px) 100vw, 173px\" \/><\/a> <a href=\"https:\/\/www.johannes-goederitz-stiftung.de\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/0045.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft wp-image-1705\" src=\"https:\/\/www.johannes-goederitz-stiftung.de\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/0045.jpg\" alt=\"004\" width=\"173\" height=\"130\" srcset=\"https:\/\/www.johannes-goederitz-stiftung.de\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/0045.jpg 800w, https:\/\/www.johannes-goederitz-stiftung.de\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/0045-300x225.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 173px) 100vw, 173px\" \/><\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em>2. Preis: TU M\u00fcnchen, Martina Kaindl und Hanna Ruck, \u201cM\u00fcnchen findet STADTlandschaft\u201d<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>performin\u2018 the city Urbanit\u00e4t entwerfen. M\u00fcnchen &#8211; Fasanerie, Feldmoching, Lerchenau Johannes &#8211; G\u00f6deritz &#8211; Preis 2013 &nbsp; Preistr\u00e4ger&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1591,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[11],"tags":[],"class_list":["post-1581","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-wettbewerbe","content-wrap"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.johannes-goederitz-stiftung.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1581","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.johannes-goederitz-stiftung.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.johannes-goederitz-stiftung.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.johannes-goederitz-stiftung.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.johannes-goederitz-stiftung.de\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1581"}],"version-history":[{"count":46,"href":"https:\/\/www.johannes-goederitz-stiftung.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1581\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1975,"href":"https:\/\/www.johannes-goederitz-stiftung.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1581\/revisions\/1975"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.johannes-goederitz-stiftung.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1591"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.johannes-goederitz-stiftung.de\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1581"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.johannes-goederitz-stiftung.de\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1581"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.johannes-goederitz-stiftung.de\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1581"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}